با عرض پوزش سامانه در حال بروز رسانی می باشد. بزودی با شما همراه خواهیم بود ...
کد خبر : 5128
تاریخ انتشار : 1397/8/20  11:40 Nov. 11, 2018, 3:10 p.m.

مقاله

عکاسی پاپاراتزی و حریم امن

چون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند. این زندگی دوگانه بنیان جامعه سنتی ست و با ورود بیگانه ای مثل دوربین عکاسی از هم می پاشد و برای جلوگیری از آن، اصلی به نام اخلاق هم چون دیواری حایل، حریم امن ایجاد می کند

"چون به خلوت میروند آن کار دیگر میکنند". این زندگی دوگانه بنیان جامعه سنتیست و با ورود بیگانهای مثل دوربین عکاسی، از هم میپاشد و برای جلوگیری از آن، اصلی به نام اخلاق هم چون دیواری حایل، حریم امن ایجاد میکند. از این رو، اخلاق در جوامع سنتی ابزاری برای ثبات معادلات فرادستان و فرودستان است- قلعه نشینان و بربرها- فخرفروشان و دستفروشان. با این ابزار، مردم عامی خود را حلقآویز یا مجازات میکنند بی این که کنترل زیادی برای محار مردم نیاز باشد.

حکایت این عکاس و کارگردان مشهور را مرور بکنیم:

«داستان آقای "رونه گاللا" با "مارلون براندو" ستاره فقید سینما از آن جا شروع شد که او این ستاره بداخلاق را قدم به قدم تعقیب میکرد. مزاحمتهای او تا جایی ادامه یافت که براندو از دست گاللا شکایت کرد. دادگاه ایالتی، گاللا را به رعایت فاصلهی دومتری از مارلون براندو محکوم کرد. گاللا ولی دست بردار نبود؛ تعقیبها هم چنان ادامه داشت. عاقبت آقای پدرخوانده آن قدر عصبانی شد که با مشت به جان عکاس افتاد. این ضرب و شتم آن قدر شدید بود که فک و پنج دندان گاللا خرد شد و کار به دادگاه و غرامت کشید ولی این پایان کار نبود. رونه گاللا با کلاه راگبی و با فاصله دو متری مشغول تعقیب سوژهی خود شد تا ثابت کند که از دست عکاسان پاپاراتزی، هیچ راه فراری وجود ندارد».

عکاسی پاپاراتزی: عکاسانی که برای ثبت چهرههای مشهور هر کوی و برزن را میگردند تا سر بزنگاه تصویری جنجالی ثبت بکنند. این جنجال به خاطر حیاط خلوت افراد مشهور است. همهی مردم علاقهمندند بدانند که هنرپیشه‎‎ها و افراد مشهور در خلوت خود چه میکنند. از این رو عکاسان پاپاراتزی، مزاحم و دردسرساز خطاب میشوند. کسانی که مشهور نشدهاند احتیاج مبرم به آنان دارند و برعکس، افرادی که مشهور شدهاند، خسته و شاکی از آناند. در عکاسی پاپاراتزی دیوارها کوتاه و فاصلهها کم شدهاند؛ پس هر چه مشهورتر، محتاطتر باید بود. آنان حریم خصوصی خویش را به ازای ورود نگاهها از دست میدهند و مردم به ازای دست یافتن به حریم جذاب، شبهای لذتبخشتری به دست میآورند.

این موضوعیست که در کشورهای پیشرفته تداوم دارد، اما برای کشورهای سنتی مثل ایران و همسایگان، قضیه فرم دیگری دارد: برای ما جذابیت ندارد، چون ایجاد نشده است. عکاسی پاپاراتزی با ورود به حریم شخصی، حیاط خلوت افراد مشهور را از بین میبرد. در این نوشته، به مفهومی اشاره میکنم که جای خالی این عکاسی را در عرصههای جامعهی سنتی نشان بدهد. این نوع عکاسی هم چون رسانه، حریم امن و غیرقابل نفوذ افراد مشهور را نشانه رفته که برای ما با عناوین غیراخلاقی همراه شده است.

در جوامع سنتی که غالبا با "مذهب" طرح شده است، حریم امن یکی از اصول تغییرناپذیر و مهمی است. دوربین یا هر کس دیگری، هرگز نمیتواند حریم امن را بشکند. اما "حریم امن" چه معنی دارد؟ این که چرا به اسم اخلاق محافظت میشود، که تقدس این اصطلاح بر واکاوی آن سایه انداخته است. ما در حصار دیوارهای بلند و پنجرههای کوچک در امانایم: امن ما در فاصلههاست- در انزوا- در چارچوب تنگ شخصی بودگی. ما ظاهری داریم که اهمیتاش برای خود ما آشکار نیست، چرا که باطن ما حریم قرص و محکمیست که قشر بزرگی آن را پوشانده و از این رو، برای خود ما هم چون یک راز است. باطن ما امانتیست که خدا به ودیعه گذاشته و همان گونه نیز خاک خواهد شد. زندگی ما همواره دو بخش است که بخش درونی آن با مرگ خاک میخورد. هیچ کس استحقاق دریافت این ناگفتنیها را ندارد و در غیر این صورت، همه چیز به هم خواهد خورد. به زعم ما، این ناگفتهها حتا قابل تکرار برای خود شخص نیز نیست: او برای حرفهای پوشیدهی خویش، محرم نیست- نمیتواند در برابر خویش روراست باشد. این آغاز دوگانهگیست: هم در اندیشه و هم در رفتار. این دوگانگی در زندگی افرادِ مشهور بارزتر است. قشر عام در سطوح ظاهری قابل رویت است و قشر خاص حاشیهای رازگونه دارد که ظاهرشان را نیز از منظر مردم آشفته و غریب مینماید. عکاسی پاپاراتزی با مداخلهجوییهای خود بر این حاشیهی امن و غریب دست برده و نظم حاکم را بر هم میزند. امروزه گوشیهای همراه تقریبی از عکاسی پاپاراتزی را رقم میزنند، زمانی که برحسب تصادف گوشهای از زندگی غیرمترقبه فردی را ثبت میکند.

جامعهی ناامن جامعهایست که رفتارهای دو گانه در آن حاکم است. احکام اخلاقی در چنین جوامعی به وفور منتشر میشود، تا حریم امنیت محفوظ بماند. این احکام حصار و ارتفاع دیوارهای امن را دورتر و بالاتر میبرد. این سپر امنیتی جامعه را با یک نمونهی آماری ویژه، تر و تمیز نشان میدهد. اخلاق به واقع برای جوامع سنتی یک سپر امنیتی محسوب میشود. نظم حاکم، اخلاق و سنت خود را دارد و دوربینهای پاپاراتزی مزاحم آن. پس، پاپاراتزی فراتر از ثبت عکاسی، نظم مستقر در جوامع سنتی را بر هم میزند. این اختلال را میتوان تهاجم علیه سنتها قلمداد کرد.