image_printپرینت خبر

یحیی مرتضایی_ روزنامه نگار

بر همین اساس است که ناظران اعتقاد دارند شمال غرب ایران با مزیت های فراوان اقتصادی، طبیعی، گردشگری، تجاری و صنعتی می تواند با سرمایه گذاری های بیشتر و تقویت روابط با کشورهای همسایه به محور دیپلماسی اقتصادی کشور در دوره فعالیت دولت جدید تبدیل شود.

این منطقه که استان های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان را شامل می شود، افزون بر ۹ میلیون نفر جمعیت و ۱۲۲ هزار و ۶۰۰ کیلومتر مربع وسعت، در مجموع حدود هفت درصد تولید ناخالص ملی ایران را به خود اختصاص داده است که بهره گیری از چنین ظرفیت بسیار مناسب برای توسعه همکاری های منطقه ای جمهوری اسلامی ایران از اهمیت بسزایی برخوردار است.

قرار گرفتن در مسیر اروپا، موقعیت راهبردی ویژه ای به این منطقه داده و هم مرز بودن این مناطق با کشورهای ترکیه، عراق و جمهوری های آذربایجان و ارمنستان و به موازات آن کشورهای حوزه قفقاز بر اهمیت و جایگاه آن در توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه افزوده است که استفاده بهینه از چنین موقعیت جغرافیایی ایده آل در کنار مزیت های بالای تجاری، بازرگانی و صنعتی می تواند در تحکیم روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران با کشورهای اطراف نقش آفرین باشد.

با توجه به نیازمندی های کشورهای همسایه در حوزه های مختلف اقتصادی، تجاری، علمی و فناوری اعم از انرژی، ارتباطات و مخابرات، صنعت و بازرگانی، کشاورزی و دانشگاهی به ایران، منطقه شمالغرب به لحاظ نزدیکی جغرافیایی با کشورهای همسایه و وجود اشتراکات فراوان فرهنگی، زبانی، قومی و دینی بین مردمان دو طرف، باید بیش از گذشته در تعیین سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشور تاثیرگذار باشد.

تقویت همکاری های دو جانبه و چند جانبه بین استان های شمالغرب با کشورهای منطقه نه تنها به نفع این مناطق بلکه به نفع کشورهای مورد نظر و البته استان های هم مرز در دو سوی مرزهای ایران با ترکیه، عراق، جمهوری آذربایجان و ارمنستان نیز خواهد بود، چراکه با تحقق همکاری های اقتصادی، تجاری و فرهنگی، توسعه این مناطق نیز شتاب می گیرد.

در این راستا، معرفی و استفاده از مزیت های صنعتی و تجاری آذربایجان شرقی با داشتن بیش از هشت هزار واحد تولیدی و خدماتی، ظرفیت های فراوان کشاورزی آذربایجان غربی، مزیت های علمی و فناوری های نوین استان زنجان و ظرفیت های بسیار بکر و طبیعی گردشگری و کشاورزی اردبیل، باید به نحو مقتضی از سوی دولت مورد توجه جدی قرار بگیرد.

اقدامات مشترک استان های شمال غرب برای گسترش روابط سیاسی و به تبع آن همکاری های اقتصادی با کشورهای هم مرز باید جزو اولویت های اصلی مدیریت های ارشد این چهار استان قرار بگیرد تا با تشریک مساعی بیشتر، زمینه های سرمایه گذاری های دو جانبه و چند جانبه و همچنین فراهم آوردن بازارهای مصرف هدف برای کالاها و خدمات تولیدی در این مناطق ایجاد شود.

بدون تردید منطقه شمال غرب کشور توانایی تحقق بخشیدن اهداف و برنامه های کلان مهم اقتصادی دولت مردمی در راستای تامین و تقویت پایه های اقتصادی کشور و منطقه را دارد و با توجه خاص دولت سیزدهم، می توان تبریز و شمال غرب را به محور مبادلات سیاسی و اقتصادی دولت تبدیل کرد.

بر همین اساس برگزاری نشست های هم اندیشی بین استانداران و صاحبان صنایع و تولید کنندگان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان، تهیه و تدوین استراتژی های همسان صادراتی و همکاری با کشورهای همسایه، شناسائی و معرفی فرصت های سرمایه گذاری مشترک با طرف های خارجی، انتخاب علمی و اقتصادی گزینه های همکاری چند جانبه و تلاش برای جلوگیری از موازی کاری در روابط اقتصادی باید از سوی مدیریت های سیاسی و اقتصادی استان های شمالغرب مورد توجه جدی قرار بگیرد.

بازار مصرف عراق ۳۰ میلیونی، منطقه و استان های شرقی ترکیه با حداقل ۳۰ میلیون نفر جمعیت و جمهوری آذربایجان و ارمنستان با حدود ۱۴ میلیون نفر یکی از بهترین و مناسب ترین فرصت های صادراتی جمهوری اسلامی ایران و به ویژه منطقه شمالغرب کشور است که استفاده از چنین امکاناتی می تواند مسیر رشد و ترقی اقتصادی این منطقه را بسیار سریع تر فراهم ساخته و موجب افزایش درآمدها، رفع مشکل اشتغال و سرمایه گذاری های خارجی شود.

معرفی و شناساندن بهتر و مناسب تر ظرفیت های فراوان فراموش شده اقتصادی، تجاری، کشاورزی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی و گردشگری شمالغرب کشور به کشورهای همسایه با برپایی نمایشگاه های مشترک، همایش های فرصت های سرمایه گذاری، گسترش رفت و آمدهای سیاسی و اقتصادی و تلاش برای زمینه سازی فعالیت بهتر و راحت تر صاحبان سرمایه کشورهای مزبور می تواند نقش استان های شمالغرب در تحقق دیپلماسی اقتصادی کشور را بیش از پیش برجسته تر کند.

باید توجه داشت که در جهان امروز اقتصاد حرف نهایی را در مراودات و معادلات سیاسی می زند و کشورهای پیشرفته و موفق اروپایی از چندین سال پیش با هدف توسعه نفوذ اقتصادی خود در مناطق مختلف جهان اقدام به ایجاد واحدهای تخصصی دیپلماسی اقتصادی در وزارتخانه های امور خارجه کرده اند که این امر نشان دهنده اهمیت و جایگاه بسیار رفیع روابط اقتصادی با پیش زمینه های سیاسی و مذاکرات است.

منطقه شمالغرب ایران و مدیریت های کلان استان های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان باید از فرصت های به وجود آمده برای بسط و توسعه همکاری های مشترک با کشورهای همسایه نهایت بهره برداری را بکنند چراکه غفلت از چنین فرصت هایی آینده اقتصادی منطقه را با چالش های جدی مواجه خواهد کرد.