image_printپرینت خبر

شهرداریها به عنوان یک نهاد حقوق عمومی غیردولتی در ایفای وظایف خدمات رسانی به شهروندان ممکن است باعث بروز خسارتهایی گردندکه احکام و قواعد ایجاد مسولیت مدنی آنها با دیگر اشخاص حقیقی یا حقوقی مشترک بوده، اما آنچه موضوع بررسی مقاله حاضر را تشکیل می دهد، احکام خاص رجوع به شهرداری وپرسنل تحت امرش است، هر چند که در ماده یازده قانون مسئولیت مدنی شقوق و شرایطی که برای تحقق مسئولیت کارمندان شهرداری و موسسات وابسته به آنها مشخص و حدود ضمان آنها تا حدودی معلوم شده، اما دغدغه اصلی مشخص نمودن میزان تقصیر در انجام عمل موجب خسارت به صورت عمد یا سهو بوده، لذا با بررسی این نوع مسئولیت در برابر شهروندان بصورت کلی پرداخته شده تا جایگاه مسئولیت مدنی شهرداری در برابر شهروندان مشخص گردد.

همواره اصل عدالتخواهی در جوامع بشری ایجاب مینماید تا اشخاص اعم از حقوقی و حقیقی در برابر اعمال و رفتار خویش مسئول باشند تا از این طریق نظم و امنیت بیشتری بر جوامع انسانی حاکم گردد. شکلگیری دولتها در قرن شانزدهم در اروپا یکی از تحولات بسیار مهم در این حوزه میباشد. پس از این رویداد که نقطهی عطفی در تاریخ حقوق به حساب میآید، اندیشمندان بسیاری درصدد قبض و بسط مفهوم حاکمیت بر آمدند که نتیجهی بحث ایشان در عصر حاضر منتهی به کاهش قدرت حاکمیتی دولتها و افزایش قدرت حاکمیت قانون گردید که مفهوم اخیر به دنبال تأمین حقوق مردم به بهترین شکل ممکن است که در این مقاله مسئولیت مدنی یکی از نهادهای حقوق عمومی غیردولتی (شهرداری) در برابر شهروندان مورد کنکاش قرار می گیرد.

 

حقوق شهروندی شهروندان در مقابل شهرداری 

هر شهروند با توجه به جایگاه و پایگاه اجتماعی خویش درجامعه شهری دارای حقوقی میباشد. بر این اساس اجمالاﹰ حقوق شهروندی به سه دسته زیر تقسیم میگردد: ۱٫حقوق قانونی ومدنی شامل آزادیهای فردی، آزادی بیان، حق مالکیت، حق بهرهمندی از عدالت. ۲٫حقوق سیاسی شامل حق شرکت در انتخابات، حق مشارکت سیاسی. ۳٫حقوق اجتماعی شامل حق بهرهمندی از امنیت، رفاه اجتماعی، خدمات مدنی.دربینسه حقوق فوقالذکرحقوق اجتماعی شهروندی دارای اهمیت خاصی به خصوص برای جوامع مدرن و توسعه یافته غربی میباشد. از دیدگاه سیاست شهری مطالبات و تقاضاهای نامحدود شهروندان از رژیمهای شهری (مدیریت شهری) عمدتاﹰ معطوف به چند مقوله اساسی زیر است: ۱٫استفاده از منابع شهری و امکانات و خدماتی که نیاز مبرم زندگی شهری میباشد.۲٫تأثیر گذاری بیشتر بر سازو کار تصمیم گیریهای شهری.۳٫فراهم شدن ساز وکارها و ترتیبات نهادی برای تحقق بیشتر مشارکت شهروندی در زندگی شهری.۴٫تثبیت قانونمندانه حقوق و وظایف متقابل شهروندان و مدیریتهای شهری.با عنایت به مطالب فوق و نیز با لحاظ این نکته که شناخت اکثر قریب به اتفاق شهروندان از مدیریت شهری به شهرداری و احیاناﹰ شورای شهر محدود میگردد لازم میباشد که مختصری از آنچه که در قانون شهرداریها از آن بعنوان وظایف شهرداری نام برده شده است ذکر گردد. براساس ماده ی ۵۵ فصل ششم قانون شهرداریها مصوب ١١/۴/١٣٣۴ شهرداریها دارای وظایف چندی می باشند که در ذیل به عمدهترین وظایف شهرداریها که باحقوق شهروندی رابطه مستقیم و ملموس تری دارند اشاره میگردد:۱٫ایجاد خیابانها، کوچهها، میادین، باغهای عمومی، مجاری آب و توسعه معابر در حدود قوانین موضوعه.۲٫تنظیف، نگهداری و تسطیح معابر، انهار عمومی، مجاری آبها و فاضلابها و تنقیه قنوات مربوط به شهر و تأمین آب و روشنائی به وسائل ممکنه.۳٫مراقبت در امور بهداشت ساکنین شهر و تشریک مساعی با مؤسسات وزارت بهداری برای جلوگیری از امراض مسری.۴٫جلوگیری از گدائی و واداشتن گدایان به کاروتوسعه آموزش عمومی و غیره.۵٫حفظ و اداره کردندارائی منقول و غیر منقول شهرداری و اقامه دعوی بر اشخاص و دفاع از دعاوی اشخاص علیه شهرداری. ۶٫ایجاد غسالخانه و گورستان و تهیه وسائل حمل اموات و مراقبت در انتظام امور آنها.۷٫اتخاذ تدابیر مؤثر و اقدام لازم برای حفظ شهر از خطر سیل و حریق و همچنین رفع خطر از بناها و دیوارهای شکسته و خطرناک واقع در معابر عمومی و کوچهها و اماکن عمومی و دالانهای عمومی و خصوصی و پر کردن و پوشاندن چاهها و چالههای واقع در معابر و جلوگیری ازگذاشتن هر نوع اشیاء در بالکنها و ایوانهای مشرف و مجاور با معابر عمومی و دودکشهای ساختمانها که باعث زحمت و خسارت ساکنین شهرها باشد.۸٫جلوگیری از شیوع امراض ساریه انسانی و حیوانی و اعلام اینگونه بیماریها به وزارت بهداری و دامپزشکی و شهرداریهای مجاور هنگام بروز آنها و دور نگه داشتن بیماران مبتلا به امراض ساریه و معالجه و دفع حیواناتی که مبتلا به امراض ساریه بوده و یا در شهر بلاصاحب و مضر هستند.۹٫پیشنهاد اصلاح نقشه شهر در صورت لزوم و تعیین قیمت عادلانه اراضی و ابنیه متعلق به اشخاص که مورد احتیاج شهر باشد بر طبق قانون توسعه معابر و تأمین محل پرداخت آن و ایجاد و توسعه معابر ،خیابانها، میدانها و باغهای عمومی و تهیه اراضی مورد احتیاج برای لوله کشی و فاضلاب اعم از داخل یا خارج شهر و همچنین تهیه اراضی لازم برای ساختمان مخزن و نصب دستگاه تصفیه و آبگیری و متعلقات آنها برطبق قانون توسعه معابر.۱۰٫تهیه و تعیین میدانهای عمومی برای خرید و فروش ارزان و توقف وسائط نقلیه و غیره.۱۱٫تشریک مساعی با فرهنگ در حفظ ابنیه و آثار باستانی شهر و ساختمانهای عمومی و مساجد و غیره اهتمام در مراعات شرایط بهداشت در کارخانهها و مراقبت در پاکیزگی گرمابه ها و نگاهداری اطفال بیبضاعت و سرراهی.۱۲٫ساختن خیابانها وآسفالت کردن سوارهروها و پیادهروهای معابر و کوچههای عمومی و انهار وجویهای طرفین از سنگ آسفالت و امثال آن به هزینه شهرداری محل.۱۳٫وضع مقررات خاص برای نامگذاری معابر و نصب لوحه نام آنها و شمارهگذاری اماکن و نصب تابلوی الصاق اعلانات و برداشتن و محو کردن آگهیها ازمحلهای غیرمجاز وهرگونه اقداماتی که در حفظ و نظارت و زیبائی شهر مؤثر باشند.۱۴٫و غیره

لیلا پورفرج _ کارمند شهرداری اهر