image_printپرینت خبر

اونلار هامیسی جاواب وئردیلر کی، بو باره‌ده هئچ نه بیلمیرلر. پادیشاه‌ین اوچ اوغلو وار ایدی. او، بؤیوک اوغلونو گؤندردی باغا قاراووولا (نگهبان)! اما شاهزاده اؤزونو ساخلایا بیلمه‌ییب یاتدی. سحر معلوم اولدو کی، گؤزه‌گؤرونمز دوشمن یئنه ده باغا گیرمیش، تَـنَـک‌لری قیرمیش، اوزوم‌لری ده خاراب ائتمیش‌دیر. پادیشاه اورتانجیل اوغلونو گؤندردی، اما او دا هئچ نه ائده بیلمه‌دی. آخیردا، قاراووولا کیچیک شاهزاده گئدیر. سحره قدر آییق- ساییق قالماق اوچون، گَـنج شاهزاده بارماغینی کَـسدی و آغریسی داها چوخ اولسون دئیه، یاراسی‌نین اوستونه دوز سَـپدی. شاهزاده الینده اوخ- کمان، اوتوروب صبرله دوشمنی گؤزله‌ییر. بیردن گؤرور: نهنـگ و عجیب دئو گلیر. باغین ایچی ایله گئدیر، تَـنَـک‌لری قیریر و اوزوم ییغیر.
شاهزاده یایی دارتیب، اوخو بوراخدی. اما اوخ دئوه ده‌یمه‌دی. دئو باغ‌دا اینسان اولدوغونو حیس ائدن کیمی، قاچماغا باشلادی، شاهزاده ایسه اونون دالینجا جومدو. اونلار خئیلی مدت قاچدیلار، شهردن خئیلی اوزاق‌لاشدیلار و بیر صحرایا یئتیشدیلر. نهایت، دئو بؤیوک بیر داشا چاتیب اونو قالدیریب قویویا دوشدو و گؤزدن ایتدی. شاهزاده ائوه قاییدیب، اوزون کَـندیر (قالین ایپ) گؤتوردو، قارداش‌لارینی چاغیردی و اونلارلا بیرلیکده داش‌ین یانینا قاییتدی. قارداش‌لاریندان هئچ بیری داشی تَـرپه‌ده بیلمه‌دی، اما کیچیک شاهزاده بیر دفعه الینی وورماق‌لا اونو گؤتوروب کنارا آتدی. او، کَـندیری بئلینه ساردی و قارداش‌لارینا گؤستریش وئردی کی، اونو قویویا ساللاسین‌لار و گؤزله‌سین‌لر. قارداش‌لار شاهزاده‌نی قویویا ساللادیلار، اوردا اوتوروب گؤزله‌دیلر. قویو چوخ درین ایدی. شاهزاده قویونون دیبینه چاتان‌دا کَـندیری اؤزوندن آچدی و باشلادی ایره‌لی‌لمه‌یه. او، یئرین آلتی‌یلا خئیلی گئتدی. نهایت، گؤردو کی اوچ گؤزل قیز تخت‌ده اوتوروب. شاهزاده‌نی گؤرن قیزلار اونا قیشقیردیلار:
– آی بدبخت! بورا نئجه گلمیسن؟ بو ساعات دئو دورار، رحم ائتمه‌دن سنی اؤلدورر.
شاهزاده ایسه اونلارا دئدی:
– من ائشیتمیشم کی، دئولر جان‌لارینی شوشه‌ده ساخلاییرلار. سیز منه گؤسترین کی، سیزین دئوین همین شوشه‌سی هاردادی، من ایسه اونو اؤلدوروم و سیزی ده آزاد ائدیم.
هامی‌سیندان أن گؤزل اولان گَـنج قیز، شاهزاده‌یه ایسته‌دییی شوشه‌نی گؤستردی و یئنه قاچدی اؤز یئرینه! شاهزاده دئوین جانی اولان شوشه‌نی گؤتوردو. دئو حیس ائله‌ینده کی، اونون جانی دوشمنین – آدام اؤولادی‌نین الینده‌دیر، همین دقیقه نعره چکدی و چیخدی دؤیوشه! او شاهزاده‌نین اوستونه آتیلیب اونو پارچالاماق ایسته‌دی. اما شاهزاده شوشه‌نی داشا چیرپدی و نهنگ دئو ییخیلیب اؤلدو. بو ایش‌دن شاد اولان قیزلار شاهزاده‌نی احاطه‌یه آلیب، غالیب گلدییینه گؤره اونو تبریک ائتدیلر و آزاد اولدوق‌لارینا گؤره منت‌دارلیق ائتدیلر. او، قیزلارین هامیسی‌نی دوشدویو یئرده‌کی کَـندیرین یانینا گتیردی. اوّلجه کَـندیری یاشجا أن بؤیوک قیزا ساریییب، قارداش‌لارینا قیشقیردی کی، دارتسین‌لار. قارداش‌لار بؤیوک قیزی دارتیب چیخاردیلار. سونرا ایکینجی قیز چیخاریلدی. نؤوبه کیچیک قیزا چاتان‌دا، قیز دئدی:
– من او بیری قیزلاردان قشنگم. اگر، سنین قارداش‌لارین منی گؤررلرسه، اوندا، سنی بورادان چیخارمازلار و سن قویونون دیبینده هلاک اولارسان. قوی اول سنی چیخارسین‌لار، سونرا ایسه منی!
شاهزاده جاواب وئردی کی:
– یوخ! بیرینجی سن چیخ، سونرا ایسه من چیخارام. قارداش‌لاریم منی بوردا قویمازلار!

قیز دئدی:
– یاخشی، اما یادیندا مؤحکم ساخلا، اگر اونلار سنی چیخارماسالار، اوندا بو طرفه گئت – اوّلجه ایکی قویون‌لا راست‌لاشاجاقسان، بیری قارا، بیری آغ! اگر سن آغ قویونون بئلینه اوتورا بیلسن، او سنی ایشیق‌لی دونیایا آتاجاق، اگر چاشیب قارا قویونون بئلینه اوتورسان، او سنی قارانلیق دونیایا آتاجاق. قارا قویون‌دان قاچ و یالنیز آغ قویونون بئلینه مین، اوندا تئزلیکله بیزه قوووشارسان.
بوندان سونرا قیزی قویودان چیخاردیلار. نؤوبه شاهزاده‌یه چاتاندا، قارداش‌لاری اونو قویونون آغزینا آزجـا قالانا قدر قالدیریب، بیردن کَـندیری کَـسدیلر و بدبخت شاهزاده قویونون دیبینه یووارلاندی.

اؤزلری ایسه قیزلاری ائوه آپاردیلار و آتالارینا دئدیلر کی، گویا، اونلارین کیچیک قارداش‌لاری قویویا بیرینجی دوشوب و دئوله داوادا هلاک اولوب. بوندان سونرا ایسه اؤزلری قویویا دوشموش، دئوی اؤلدورموش، همین قیزلاری آزاد ائتمیش و ائوه گتیرمیش‌لر. پادیشاه دا کیچیک اوغلان حاقیندا بؤیوک قارداش‌لارین دانیشدیق‌لارینا ایناندی.
کیچیک شاهزاده ایسه قویونون دیبینده اؤزونه گلدیک‌دن سونرا دوروب، گؤزل قیزین گؤستردییی طرفه گئتدی. او، اورادا قارا و آغ قویونو تاپدی و ایسته‌دی آغ قویونون بئلینه مینسین، اما قارا قویون اونو چاشدیردی و او، قارا قویونون بئلینه سیچرایاراق قارانلیق دونیایا دوشدو. همین دونیادا خئیلی گزیب- دولاشدی. نهایت، گؤردو کی، بیر قیز الینده یئمک آپاریر. او، قیزدان سوروشدو:
– بو نه‌دیر؟
قیز جاواب وئردی:
– بو پلوودور.
– هارا آپاریرسان اونو؟
– اوردا بیر اژدها وار. او چایین باشیندا اوتوروب، بیزه سو وئرمیر. من بو پلووو اونا آپاریرام. اژدها پلووو یئین واخت، من سـَهنگیمی دولدوروب ائوه گتیره‌جه‌یم. بیزده هامی هر گون بئله ائدیر.
شاهزاده، پلووو قیزین الیندن آلیب یئیه‌ندن سونرا اژدهانین یانینا گئتدی و اونو اؤلدوروب، سویو بوراخدی. بونو گؤرن قیز ال‌لرینی اژدهانین قانینا بویاییب، شاهزاده‌نین کوره‌یینه باسدی.
بوندان بیر نئچه آدام خبردار اولوب، او یئرین پادیشاهی‌نین یانینا گئدیب، دئدیلر کی، گویا، اونلار اژدهانی اؤلدوروب، جماعاتی‌نین جانینی قورتاریب‌لار.
بوندان سونرا شاهزاده یولونا داوام ائتدی و قوللو- بوداق‌لی بؤیوک بیر آغاج گؤردو. او، دینجلمک اوچون آغاجین کؤلگه‌سینده یاتان‌دا یووادا اولان قوش بالالاری، ائله های- هارای سالدیلار کی، شاهزاده دیکسینیب یوخودان آییلدی. او گؤردو کی اوزون و عجایب بیر ایلان قوش بالالارینی یئمک اوچون آغاجا دیرماشیر. اونلار ایسه واهیمه‌یه دوشوب، های-کوی سالدیلار. او، ایلانی اؤلدوروب قاییتدی اؤز یئرینه و یئنه یاتدی. شاهزاده یاتان زامان، یووایا بؤیوک بیر قوش، قوش‌جیغازلارین آناسی قوندو. شاهزاده‌نی گؤرن کیمی: “دئمه‌لی، بودور هر گون بالالاریمی بیر- بیر یئین دوشمن!” دئیه، فیکیرلشیب شاهزاده‌نین اوستونه شیغیدی. ایسته‌دی کی، قانادی ایله اونو وورسون، اما بالالاری یووادان قیشقیردیلار:
– آناااا، اونا ده‌یمه! او، بیزیم دوشمنیمیزی، ایلانی اؤلدوردو و بیزی خیلاص ائتدی! اوندا، قوش بؤیوک قانادلارینی شاهزاده‌نین باشی‌نین اوستونده گئنیش آچدی و اونو گونش شعاع‌سیندان محافیظـه ائتدی.
شاهزاده یوخودان دویدو و آیاغا قالخاندا، قوش اوندان سوروشدو کی، بالالارینی ایلان‌دان خیلاص ائتمه‌سی‌نین عوضینده نه ایسته‌ییر؟ شاهزاده ایسه هئچ نه ایسته‌مه‌دی، بیرجه، خواهیش ائتدی کی، اونو ایشیق‌لی دونیایا چیخارسین. قوش شاهزاده‌یه گؤستریش وئردی کی، بیر قویون و بیر بارداق سود گتیرسین. شاهزاده او یئرین پادیشاهی‌نین یانینا یوللاندی و بیلدیردی کی او‌، اژدهانی اؤلدوروب و اونون جماعاتینا سو وئریب. پادیشاه اونا اینانمادی. اوندا، شاهزاده دئدی کی بونو فیلان قیز گؤروب. قیز ایسه شاهزاده‌نین سؤزونو تصدیق ائتدی. اوندا، پادیشاه قیزا سوال وئردی کی، بونو نئجه ثبوت ائده بیلر؟
قیز شاهزاده‌نین کوره‌یینده‌کی قان‌لی ایشاره‌نی گؤستریب دئدی کی، بونو اؤز الی ایله وورموشدور. هامی ایناندی و سوروشدولار کی، اؤز زحمتی‌نین مقابلینده نه ایسته‌ییر؟ “بیر قویون‌دان و بیر بارداق سوددن باشقا هئچ نه!” – دئیه، شاهزاده جاواب وئردی.

همین ساعات طلب اولونان شئی‌لری اونا وئردیلر. او، قویونو کَـسدی، اَتی‌نین و بیر بارداق سودون هامیسی‌نی گتیردی قوشون قاباغینا! قوش اونا دئدی کی، نه واخت “قاغ” دئیه، قیشقیرارسا، اوندا، اونا بیر تیکه اَت وئرمه‌لی‌دیر، “چاغ” دئیه، قیشقیراندا ایسه سود!
شاهزاده اَتـی و سودو گؤتوروب، قوشون بئلینده اوتوردو. قوش اؤز یوکونو قالدیردی یوخاری و یوخاری‌دا اؤز “قاغ” و “چاغ”لارینی قیشقیراندا شاهزاده اونا اَت و سود وئردی.
اونلار آرتیق خئیلی یوکسه‌یه قالخیب، ایشیق‌لی دونیایا چاتماغا آزجا قالان زامان ایسه اَت قورتاردی. اما قوش قیشقیردی “قاغ!”. نه ائتمه‌لی؟ شاهزاده بئله ائتدی: پیچاغی‌نی چیخاریب اؤز آیاغین‌دان بیر تیکه اَت کسدی و وئردی قوشا! قوش او ساعات باشا دوشدو کی بو، اینسان اَتی‌دیر و اونو اودماییب دیلی‌نین آلتیندا ساخلادی. او، سون گوجونو توپلاییب ایشیق‌لی دونیایا چیخدی. قوش شاهزاده‌نی یئره قویدو و اونا تکلیف ائتدی کی، آیاغا دوروب گئتسین. اما شاهزاده آغریسی‌نی قوش‌دان گیزلتمک اوچون، گویا، یورولوب و دینجلمه‌لی‌دیر دئییب گئتمکدن امتناع ائتدی. قوش دایانیب خئیلی گؤزله‌دی. شاهزاده ایسه آیاغا دوران کیمی او ساعات ییخیلدی، ساغلیغی حرکت ائتمه‌یه ایمکان وئرمه‌دی.

قوش دیلی‌نین آلتیندان اَتـی چیخاردیب اونو شاهزاده‌نین یاراسینا قویدو و اؤز قانادلاری ایله بونو سیخدی. بوندان سونرا شاهزاده‌نین آیاغی ساغالدی. شاهزاده آیاغا دوردو و اؤز اؤلکه‌سینی آختارماغا گئتدی. خئیلی آختاردیق‌دان سونرا نهایت اؤز وطنینی تاپدی. آتاسی‌نین یانینا گئتدی و اؤز قارداش‌لاری‌نین ائتدیک‌لرینی اونا دانیشدی. آتا – پادیشاه، اؤز بؤیوک اوغلان‌لارینی چاغیریب اونلاری اعدام ائتدیردی. کیچیک اوغلونو ایسه ولیعهد تعین ائتدی و اونو کیچیک قیزلا ائولندیردی.
***
عزیز اوشاق‌لار یادینیزدا ساخلایین، کیمسه‌نی داردا قویمایین، یالان دانیشمایین، باشقا آدام‌لارین قازاندیق‌لارینی منیمسه‌مک اولماز، عدالت‌لی و دوزگون عؤمور کئچیرمک لازیم‌دیر. گؤی‌دن اوچ آلما دوشدو، بیری باجادان باخان‌لارا، بیری ناغیلی دئیه‌نه، بیری ده ناغیلا قولاق آسان‌لارین.

#سون.

قایناق‌: az.m.wikisource.org